Er is een nieuwe draft beschikbaar van de Nederlandse vertaling van WCAG 2.0. Commentaar op deze versie is welkom tot 6 september.

U kunt enkel opmerkingen maken over de juistheid van de vertaling, niet over de inhoud van het document of de richtlijnen. Het originele Engelstalige WCAG2.0 document is te vinden op de website van W3C.

Opmerkingen kunt u in het Nederlands of het Engels sturen naar public-auth-trans-nl@w3.org tot 6 september 2010. Het is niet nodig om lid te worden van de mailinglijst. Het archief van deze mailinglijst is openbaar.

Nooit gedacht dat er nog eens ontoegankelijkheid zou sluipen in een e-mail-handtekening. Maar vandaag kreeg ik deze handtekening:

( +32 (0)9 000 00 00
È +32 (0)495 00 00 00
7 +32 (0)9 000 00 00
+ voornaam.naam@bedrijf.be
8 http://www.bedrijf.be

Met een beetje voorkennis van de Belgische telefoonnummrs begrijp ik wel dat het respectievelijk om een telefoon-, gsm- en faxnummer gaat, maar als het een buitenlandse mail was geweest, was dat wellicht minder duidelijk.

Het blijkt hier om dingbats te gaan. Als je in een lettertype als Wingdings bepaalde codes ingeeft, zien die eruit als een telefoontje of een enveloppe. Wie niet over zo’n lettertype beschikt en wie naar een screenreader luistert, ziet de originele karakters zoals cijfers en leestekens.

Niet onoverkomelijk maar blijkbaar toch opvallend genoeg om een een blogpost aan te wijden.

De bewuste handtekening bevatte overigens ook twee adressen in een tabel met linearisatieprobleem:

<table>
<tr><td>Straat nr.</td><td>Straat nr.</td></tr>
<tr><td>Postcode gemeente</td><td>Postcode gemeente</td></tr>
</table>

Niks tegen tabellen maar dan graag als volgt:

<table>
<tr>
<td>Straat nr.<br />Postcode gemeente</td>
<td>Straat nr.<br />Postcode gemeente</td>
</tr>
</table>

Dit is geen marktstudie van tools voor een online enquête; het is enkel feedback over drie aanbieders. De ideale tool met zowel een toegankelijke back- als front-end hebben we nog niet gevonden.

Wufoo levert relatief toegankelijke formulieren voor een enquête af. Bij de keuzerondjes ontstaat wat verwarring omdat de vraag en het eerste item dezelfde label for-waarde krijgen. Een ander probleem is dat alle velden een tabindex-attribuut krijgen, maar niet de zoekknop. Lees hierover het artikel tabvolgorde in formulieren.

Helaas werkt de backend van Wufoo enkel met de muis. Ik ben dus niet verder gekomen dan dit Wufoo voorbeeldformulier. Ik kan geen enkele tekst bewerken.

Een andere tool voor online enquêtes is Zoomerang. Hun backend is relatief toegankelijk zodat ik dit Zoomerang voorbeeldformulier heb kunnen maken. Helaas is hier het gegenereerde formulier totaal ontoegankelijk voor toetsenbordgebruikers. De keuzerondjes en aankruisvakjes zijn enkel te gebruiken met de muis. Het formulier bevat verder geen labeltags en de verzendknop heeft geen alt-tekst.

Onze voorlopige “beste koop” voor een toegankelijke enquête is Google spreadsheets. De backend om het formulier op te stellen, is helaas totaal ontoegankelijk. Het in te vullen enquêteformulier bevat wel labeltags en een logische tabvolgorde. Een feature request is het toevoegen van fieldset/legend-tags.

Alledrie de producten bestaan in een gratis variant maar Google biedt de meeste opties en weinig beperkingen. Wufoo laat in de gratis versie enkel formulieren toe van maximaal tien velden en accepteert maximaal honderd antwoorden. Zoomerang biedt in de gratis versie geen mogelijkheid om velden verplicht te maken. Bij Google liepen we niet tegen zulke beperkingen aan.

Zoals gezegd is dit geen marktstudie. Als je een tool gevonden hebt die toegankelijke formulieren oplevert en waarvan de backend ook bruikbaar is, laat het ons weten in de comments.

We publiceren jaarlijks een rapport waarin we de (on)toegankelijkheid van het Belgische internetlandschap in kaart brengen. Deze toegankelijkheidsmonitor is enkel mogelijk dankzij de medewerking van de docenten en studenten van webgerelateerde studierichtingen. Voor de editie van 2010, waarvan het rapport deze zomer zal verschijnen konden we rekenen op de medewerking van een duizendtal studenten van de volgende scholen:

• Katholieke Hogeschool Kempen
• Hogeschool West-Vlaanderen
• Katholieke Hogeschool Leuven
• Katholieke Hogeschool Limburg
• Katholieke Hogeschool Sint-Lieven
• Karel De Grote Hogeschool Antwerpen
• Katholieke Hogeschool Mechelen
• Artevelde Hogeschool Gent
• Katholieke Hogeschool Zuid-West-Vlaanderen
• VDAB Genk

Op maandag 28 juni 2010 organiseren we een vrijblijvende infosessie in zaal ‘Busleyden’ van de Katholieke Hogeschool Mechelen (Zandpoortvest 13, 2800 Mechelen) om 10u voor alle geïnteresseerden voor de editie van 2011. Tijdens dit overleg nemen we de tijd om de werking van de monitor uit te leggen, evalueren we de laatste versie, stellen we een planning op voor het komende jaar en geven we een antwoord op al uw vragen.

Geïnteresseerd? Geef ons een seintje.

AnySurfer is vooral bekend als het gaat om webtoegankelijkheid, maar we zouden beter spreken over digitale toegankelijkheid. Op een website zijn er vaak PDF- en Office-bestanden te downloaden. Ook deze moeten uiteraard zo toegankelijk mogelijk zijn. Om u daarbij te helpen, hadden we al een opleiding over toegankelijke PDF-documenten en nu komt er een opleiding bij over toegankelijke Word-documenten.

Nog te vaak horen we dat PDF-documenten per definitie ontoegankelijk zijn en dat Word-documenten juist altijd prima toegankelijk zijn. De realiteit ligt ergens tussenin. PDF-documenten toegankelijk maken vraagt wat kennis van zaken, maar het is zeker mogelijk. Heel veel PDF-documenten zijn trouwens geconverteerd vanuit Word. Elke toegankelijkheidsinspanning in een Word-document wordt meegenomen bij de omzetting naar PDF.

En ja, Word-documenten zijn lang niet altijd zo toegankelijk als men zou denken. U maakt het voor screenreadergebruikers een stuk gemakkelijker als u structuur aanbrengt in uw documenten en als u de functies van de tekstverwerker gebruikt waar ze voor bedoeld zijn.

De opleiding toegankelijke Word-documenten bestaat in twee varianten: een theoretische opleiding van een halve dag en een praktische opleiding van een hele dag. De inhoudelijke presentatie loopt gelijk, maar in de praktische opleiding gaat u zelf aan de slag met Word 2007 om de theorie toe te passen op bestaande documenten. Het is allemaal niet zo moeilijk, maar het helpt als je het een keer gezien en gedaan hebt.

Je kent ze wel, de knoppen onderaan een artikel waarmee je een pagina kan delen via Facebook, Twitter of een ander sociaal netwerk. Add To Any komen we het meest tegen bij het screenen van websites. Vandaar deze post. Als webbouwer kan je snel en makkelijk een standaard stukje code naar je site ‘copy pasten’ waardoor de share/save button verschijnt. Add To Any is niet ‘echt’ toegankelijk maar wel voor iedereen bruikbaar zolang je de standaard knop implementeert waarbij de knop zelf naar de overzichtspagina met sociale netwerken leidt.

Maar er zijn verschillende varianten. Het probleem ligt in de CSS overlay. Het menu verschijnt wanneer je met de muis over de knop beweegt. Er is geen manier om de overlay zichtbaar te maken voor wie de muis niet kan gebruiken. Gelukkig ligt er een link op de knop zelf die een nieuwe pagina opent waarop alle sociale netwerken netjes staan opgesomd. Klik zelf maar even op bovenstaande knop of tab er naartoe en druk enter. Het is een volwaardig alternatief voor bezoekers die de overlay niet kunnen activeren omdat ze geen muis gebruiken.

Dus is er eigenlijk geen probleem? Toch wel. Je kan de knop namelijk ‘customizen’ door in de opties het vinkje “Show menu only when button is clicked” aan te vinken. Dat lijkt misschien een goed idee omdat hierdoor de overlay wel met het toestenbord kan worden geopend. De toetsenbordfocus wordt hierna helaas niet op het eerste element gelegd. Ik moet dus opnieuw door heel de pagina tabben om in het menu te geraken en ik kan het niet sluiten met het toetsenbord. In deze variant van de knop verdwijnt de link naar de overzichtspagina waardoor het geheel compleet ontoegankelijk wordt.

Probeer het zelf even zonder muis (tab – en entertoets) op onderstaande knop.

AnySurfer ziet het niet als haar taak om de ontoegankelijkheid van specifieke sites aan te kaarten. We benaderen zelf geen organisaties of bedrijven om hen erop te wijzen dat hun website niet of onvoldoende toegankelijk is. Deze rol is meer weggelegd voor de organisaties die gebruikers vertegenwoordigen. AnySurfer moedigt deze organisaties, maar ook individuen uiteraard aan om contact op te nemen met de eigenaars van ontoegankelijke websites. We zijn beschikbaar als technische partner, maar we willen niet overkomen als marketeers die er op uit trekken om audits te verkopen.

Om u te helpen met het aanschrijven van ontoegankelijke websites heeft het WAI een mogelijke werkwijze voorbereid, inclusief een aantal standaardmails. Dit document is momenteel in het Engels, maar misschien wil iemand wel helpen met de vertaling?

Hiermee kunnen de belangenbehartigers VeBeS, Fevlado, toegankelijkheidsoverleg Vlaanderen en anderen dus aan de slag. Maar we moedigen zeker ook individuele bezoekers aan om actie te ondernemen. Ervaringen van (potentiële) klanten kunnen soms zeer overtuigend werken voor een bedrijf. Als een gemeente nooit een klacht krijgt van een inwoner met een handicap die haar website niet kan gebruiken, zal ze zich ook niet bewust zijn van het probleem. Sterker nog, veel website-eigenaars realiseren zich niet dat mensen met een handicap vandaag prima een computer kunnen gebruiken en websites willen bezoeken.

Maar, niet alleen klagen kan helpen. Vertel een webmaster ook eens dat hij een prima site heeft gemaakt en al goed heeft rekening gehouden met uw beperkingen. Vraag hem dan of hij nog dit en dit kan aanpassen want dat zou het voor u nog een stuk handiger maken.

Nieuw adres: Kunstlaan 24, bus 21, 1000 Brussel
Nieuw telefoonnummer: 02-210 61 49

Pas uw administratie dus alstublieft aan.

Met de hulp van FeWeb en AnySurfer wil Pascal Smet, minister van Gelijke Kansen in Vlaanderen, een belangrijke stap zetten om het internet toegankelijker te maken voor bezoekers met een handicap.

‘AnySurfer Certified’ is een initiatief dat specifiek gericht is op webbureaus in Vlaanderen. Het biedt hen een kosteloze opleiding aan en een begeleidingstraject voor het behalen van een AnySurferlabel.

U hoeft geen lid van FeWeb te zijn of enige voorkennis te hebben. Een van de doelstellingen van het initiatief is immers om webburaus te bereiken die bereid zijn om nieuwe expertise op te bouwen om in de toekomst toegankelijkere websites te kunnen opleveren.

Als zaakvoerder van een webbureau kunt u zich hier aanmelden. Alle informatie over het initiatief leest u in de brief van minister Smet die we online geplaatst hebben.

U kunt zich aanmelden tot 9 april. Na een zorgvuldige selectie zullen 16 bedrijven kunnen deelnemen. Waar wacht u nog op?

Goed nieuws voor wie zijn website eens wil testen met een screenreader. JAWS was altijd al gratis te downloaden en te gebruiken als 40-minuten demoversie. Het probleem was dat er geen Nederlandse spraak beschikbaar was. Vorige week kwam versie 10 uit in het Nederlands en hiervoor zijn gratis Nederlandse, Franse en Engelse stemmen van goede kwaliteit gratis beschikbaar. Download JAWS versie 10 in het Nederlands. Om de stemmen te downloaden, ga je naar Help, Webbronnen, RealSpeak Solo Direct Homepage.

Er is ook nog steeds de gratis en opensource screenreader Non visual desktop access (NVDA) die je kunt gebruiken om je website eens te beluisteren. De Nederlandse stem die erbij zit, is wel van veel mindere kwaliteit. Sinds onze vorige blogpost over NVDA zijn er heel wat verbeteringen in het product.

Gebruikers van (snow) Leopard voor Mac hoeven al helemaal geen screenreader te installeren, want deze is ingebouwd in het besturingssysteem (VoiceOver). Druk op command+f5 en je computer begint te praten. Standaard helaas enkel in het Engels. Lees meer over VoiceOver, de screenreader van Apple. Een Nederlandse stem van goede kwaliteit voor VoiceOver is te koop bij Assistiveware.