Deze week werden — beiden vanuit een heel verschillende hoek — twee beloftevolle initiatieven voorgesteld die de toegankelijkheid van het internet voor screenreadergebruikers een stevige boost zouden kunnen geven: IBM’s Social Accessibility Project (Beta) en WebVisum, een extensie voor Firefox 3 met bijbehorende webdienst.

Traditioneel zijn het de webontwikkelaars die bepalen of een website of applicatie bruikbaar is voor blinde en slechtziende internetgebruikers: als zij ‘vergeten’ om een tekstbeschrijving te voorzien voor knoppen of afbeeldingen, dan tast een screenreadergebruiker in het duister naar de functie of betekenis ervan. Zij zijn met andere woorden erg afhankelijk van de goodwill van enkelingen.

IBM’s Social Accessibility Project en de WebVisum-extensie voor Firefox 3 brengen hier verandering in. Beide initiatieven zijn (ondermeer) gebaseerd op het principe van crowdsourcing om het surfcomfort van screenreadergebruikers te verbeteren. Een plug-in of extensie zorgt voor het signaleren van toegankelijkheidsproblemen en haalt stukjes ‘opgelapte’ code op van een slimme server. In dit proces worden zowel mensen als machines ingezet: in sommige gevallen kan OCR (optische karakterherkenning) het opschrift van grafische knoppen en links vertalen naar tekst. Complexere toegankelijkheidsproblemen worden opgelost door mensen van vlees en bloed. En hier geldt: hoe meer mensen en meningen, hoe betrouwbaarder de oplossing.

IBM’s Social Accessibility Project

Screenreadergebruikers (voorlopig enkel beschikbaar voor Jaws for Windows) installeren een plug-in (beschikbaar voor Internet Explorer en Firefox). Als zij vervolgens op een onbenoemd element stoten (een afbeelding, knop of hyperlink), signaleren zij dit met behulp van een toetsencombinatie. Het ‘probleem’ wordt naar een centrale server gestuurd (in de vorm van een screenshot en een stukje HTML-code).

Vrijwillige deelnemers (aanmelden kan op de website van het Social Accessibility Project) onderzoeken het probleem en stellen een oplossing ter beschikking, veelal in de vorm van een label (voor formulierelementen), een alternatieve tekst (voor afbeeldingen), een paginatitel of een betekenisvolle hyperlink.

Bij ieder bezoek aan een webpagina controleert de plug-in of de server ‘patches’ bevat (oplossingen voor eerder gesignaleerde problemen) en haalt die vervolgens in de achtergrond op. Van dit proces zal een gebruiker meestal niets merken, maar het resultaat (een verhoogde toegankelijkheid) zal hem wellicht wel opvallen.

Lees meer over IBM’s Social Accessibility Project.

WebVisum extensie voor Firefox

Het concept is zeer vergelijkbaar, maar met WebVisum kunnen gebruikers ook zelf ‘landmarks’ (een soort bladwijzers) aanbrengen in webpagina’s om sneller bij bepaalde onderdelen te kunnen komen (vergelijkbaar met de zgn. ‘skip links’). Die landmarks worden ook automatisch gedeeld met de community.

WebVisum gaat nog een stapje verder: het bevat een (server based) OCR-functie. We hebben het zelf geprobeerd op de website van VT4 die heel wat afbeeldingen zonder alt-tekst bevat: afbeelding selecteren, ‘Resolve image’ kiezen (of de shortcut) gebruiken en een seconde of twee later wordt de afbeelding vervangen door een leesbaar stukje tekst. Het mooiste is natuurlijk dat alle Firefox-gebruikers met de WebVisum-extensie hiervan profiteren: als zij de site bezoeken, zullen de reeds herkende afbeeldingen automatisch ingevuld zijn.

WebVisum claimt ook het probleem van captcha’s op te lossen (met de optie ‘Resolve captcha’), maar dat neem je liefst met een korreltje zout.

Lees meer over WebVisum.